Wie een orderboek leest op een crypto-exchange, krijgt beter inzicht in de koop- en verkooporders rond de actuele marktprijs. Je ziet niet alleen welke prijs momenteel wordt weergegeven, maar ook welke orders daaronder en daarboven klaarstaan. Dat helpt om een order bewuster te plaatsen, al geeft een orderboek nooit zekerheid over de toekomstige koers.
Wat is een orderboek op een crypto-exchange?
Een orderboek is een overzicht van openstaande orders voor een specifiek handelspaar, zoals BTC/EUR of ETH/USDT. Gebruikers plaatsen daarin kooporders en verkooporders. Zolang een order niet volledig is uitgevoerd of geannuleerd, kan deze zichtbaar blijven in het orderboek.
De precieze indeling verschilt per handelsplatform. Vaak staan de kooporders aan de ene kant en de verkooporders aan de andere kant. In het midden vind je meestal de laatst verhandelde prijs of een indicatie van de huidige marktprijs.
Een orderboek is geen lijst met gegarandeerde transacties. Een gebruiker kan een order aanpassen of verwijderen voordat deze wordt uitgevoerd. Zie het daarom als een momentopname van de beschikbare liquiditeit.
Een orderboek lezen op een crypto-exchange
Kooporders: de biedzijde
De koopzijde wordt ook wel de biedzijde genoemd. Hier staan orders van gebruikers die een bepaalde hoeveelheid crypto willen kopen tegen een specifieke prijs. De hoogste biedprijs staat doorgaans het dichtst bij de actuele marktprijs.
Stel dat de hoogste biedprijs voor een munt 2.495 euro is. Dat betekent niet dat iemand automatisch bereid is om voor elke hoeveelheid precies die prijs te betalen. Het gaat om de hoeveelheid die bij die order hoort. Voor een grotere transactie kunnen meerdere prijsniveaus nodig zijn.
Verkooporders: de laatzijde
De verkoopzijde heet ook de laatzijde. Hier staan orders van gebruikers die crypto willen verkopen. De laagste laatprijs staat meestal het dichtst bij de actuele marktprijs.
Als de laagste laatprijs 2.505 euro is, ligt deze boven de hoogste biedprijs van 2.495 euro. Tussen beide prijsniveaus zit een verschil. Dat verschil wordt de spread genoemd.
Wat betekent de spread?
De spread is het verschil tussen de hoogste biedprijs en de laagste laatprijs. Een kleine spread betekent dat koop- en verkoopprijzen relatief dicht bij elkaar liggen. Bij een grotere spread is er meer afstand tussen wat kopers willen betalen en wat verkopers vragen.
De spread kan per handelspaar en per moment verschillen. Bij een rustig of minder actief handelspaar kan het lastiger zijn om direct een order uit te voeren zonder een minder gunstige prijs te accepteren. Controleer daarom altijd het juiste handelspaar en de weergegeven prijsniveaus.
De spread is niet hetzelfde als de handelskosten. Een exchange kan daarnaast een afzonderlijke transactiekost in rekening brengen. Bekijk beide onderdelen voordat je een order bevestigt.
Liquiditeit en orderdiepte beoordelen
De hoeveelheid crypto die op verschillende prijsniveaus wordt aangeboden, geeft een indruk van de zichtbare orderdiepte. Staan er op meerdere niveaus redelijke hoeveelheden klaar, dan lijkt er op dat moment meer aanbod of vraag beschikbaar. Dat zegt echter niets definitiefs over de koersrichting.
Bij een grotere order kan de uitvoering over meerdere prijsniveaus worden verdeeld. Je koopt of verkoopt dan niet noodzakelijk alles tegen één prijs. Dit effect wordt ook wel slippage genoemd: het verschil tussen de verwachte prijs en de uiteindelijke gemiddelde uitvoeringsprijs.
Let bij het bekijken van de orderdiepte onder meer op:
- de hoogste biedprijs en laagste laatprijs;
- de hoeveelheid die op elk prijsniveau beschikbaar is;
- de afstand tussen opeenvolgende prijsniveaus;
- de omvang van je eigen order ten opzichte van de zichtbare orders;
- het verschil tussen de weergegeven prijs en de uiteindelijke uitvoering.
Marktorder of limietorder kiezen
Een marktorder wordt doorgaans direct uitgevoerd tegen de best beschikbare prijzen in het orderboek. Dat kan handig zijn wanneer snelheid vooropstaat, maar bij beperkte orderdiepte kan de uiteindelijke prijs afwijken van wat je vooraf verwacht.
Met een limietorder geef je een maximale koopprijs of minimale verkoopprijs op. De order wordt alleen uitgevoerd wanneer de markt jouw ingestelde prijs bereikt en er voldoende tegenorders beschikbaar zijn. Een limietorder kan daardoor gedeeltelijk of helemaal niet worden uitgevoerd.
Lees meer over de verschillen in het artikel marktorder of limietorder op een crypto-exchange. Welke optie geschikt is, hangt af van je doel, de marktomstandigheden en de voorwaarden van het handelsplatform.
Grote orders in het orderboek herkennen
Soms zie je op één prijsniveau een opvallend grote koop- of verkooporder. Zo’n verzameling orders wordt informeel ook wel een muur genoemd. Een grote kooporder kan eruitzien als een steunpunt, terwijl een grote verkooporder als weerstand kan worden gezien.
Wees voorzichtig met zulke interpretaties. Een grote order kan worden verplaatst of ingetrokken voordat er een transactie plaatsvindt. Bovendien zie je in het orderboek alleen de orders die op dat moment zichtbaar zijn. Het is daarom geen betrouwbare voorspelling van de richting van de markt.
Veelgemaakte fouten bij het lezen van een orderboek
Alleen naar de grootste order kijken
De grootste order trekt vaak de aandacht, maar één prijsniveau vertelt niet het hele verhaal. Kijk ook naar de omliggende niveaus en naar de omvang van je eigen transactie.
De laatst verhandelde prijs verwarren met de beste koopprijs
De laatst verhandelde prijs is de prijs van een eerdere uitvoering. De beste bied- en laatprijs kunnen inmiddels alweer veranderd zijn. Controleer daarom de actuele niveaus voordat je een order plaatst.
Vergeten dat het orderboek voortdurend verandert
Nieuwe orders worden toegevoegd en bestaande orders worden uitgevoerd of geannuleerd. Een orderboek moet je dus bekijken als actuele informatie, niet als een vast overzicht.
Geen rekening houden met kosten
Ook wanneer je order tegen een gewenste prijs wordt uitgevoerd, kunnen handelskosten het uiteindelijke resultaat beïnvloeden. Controleer de kostenstructuur en kijk na uitvoering naar de bevestiging van de transactie.
Praktische checklist voor je een order plaatst
- Controleer of je het juiste handelspaar hebt geopend.
- Bekijk de hoogste biedprijs en laagste laatprijs.
- Vergelijk de omvang van je order met de beschikbare orderdiepte.
- Bepaal of snelheid of prijscontrole voor jou belangrijker is.
- Controleer de geschatte uitvoeringsprijs en eventuele kosten.
- Bevestig pas wanneer de ordergegevens overeenkomen met je bedoeling.
Orderboek gebruiken als hulpmiddel
Een orderboek kan helpen om de marktstructuur rond een handelspaar beter te begrijpen. Je ziet waar koop- en verkooporders liggen, hoe groot de spread is en of een order mogelijk over meerdere prijsniveaus wordt uitgevoerd.
Gebruik deze informatie wel samen met een duidelijk handelsplan. Een orderboek verandert snel en toont slechts een deel van de markt. Neem daarom geen beslissing uitsluitend op basis van één grote order, een korte beweging of een tijdelijk verschil tussen bied- en laatprijzen.